Erik and Me

Microbioom bepaalt je gezondheid

Onderwerp

Rubriek

Leestijd

Gezondheid zit van binnen. Dit klinkt als een reclameboodschap maar is een waarheid als een koe. Oneindig veel bacteriën, schimmels en gisten bevinden zich op onze huid, ons haar, in onze mond en op de longen. In de vagina, maar vooral in de darmen. Deze anderhalf tot twee kilo bacteriën die elke volwassen met zich meedraagt (ook wel bekend als het microbioom) beschermt ons tegen schadelijke bacteriën. Dat geschenk voor het leven, maar moet je gedurende je hele leven onderhouden. 

Geboorte

Vanaf – of beter gezegd – tijdens de geboorte van een kind start de ontwikkeling van het eigen unieke microbioom. Daarbij maakt het uit of de baby via de natuurlijke -vaginale – weg ter wereld komt of met een keizerssnee. Een geboorte door het natuurlijke geboortekanaal duurt vaak langer (20-30 minuten) en geeft het kind vaginale microben mee. Deze ‘startpremie’ is belangrijk voor de ontwikkeling van het immuunsysteem van de baby. Bij kinderen die via de keizersnede ter wereld komen lijkt het microbioom zich langzamer te diversifiëren dan bij kinderen die op een natuurlijke manier ter wereld komen. Ook het huid-huid contact tussen moeder en kind stimuleert de ontwikkeling van het microbioom en de aanmaak van oxytocine, ook wel bekend als het knuffelhormoon. Dit vermindert stress en zorgt voor de ontwikkeling het kind: Het voelt zich blij, tevreden en op zijn gemak en het vergroot de kans zich fysiek en mentaal te ontwikkelen tot een evenwichtig mens dat zich verbonden voelt met de mensen in zijn omgeving en gezond oud wordt.  Overigens zorgt het huilen van de baby dankzij het hormoon oxytocine bij de moeder voor het zogenaamde toeschietreflex, waarbij de moedermelk in de melkkanaaltjes van haar borsten schiet. Niet alleen de moedermelk bevat de goede voedingsstoffen en bacteriën voor de zuigeling, ook het zuigen aan de tepel zelf stimuleert het microbioom. 

Dit zijn op het oog simpele, natuurlijke stappen bij de start van het leven buiten de baarmoeder, ze zijn van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van het immuunsysteem van het kind op korte en lange termijn.  

Zwak microbioom maakt ziek

Soms openbaart zich een ziekte bij een persoon waarvan de omgeving zegt dat hij tot op dat moment kerngezond was. Men gelooft vaak oprecht dat een ziekte uit de lucht komt vallen, terwijl er altijd een aanwijsbare reden is waarom iemand ziekt wordt. Een verzwakt microbioom ondermijnt het immuunsysteem, waardoor ziektes gemakkelijker kunnen ontstaan. Denk aan Coeliakie, de ziekte van Crohn, astma, depressie, multiple sclerose, reumatoïde artritis, hart- en vaatziekten, de ziekte van Alzheimer, het chronisch vermoeidheidssyndroom, enzovoorts. 

Darmen

De darmen – met een lengte van ongeveer 8 meter – herbergen de grootste hoeveelheid en variëteit aan microbioom. Tachtig procent van onze weerstand wordt in de darmen bepaald. In de dunne darm zitten andere bacteriën dan verderop in de dikke darm. Ze nestelen zich in het darmslijmvlies, zorgen voor de vertering van het voedsel en communiceren met het immuunsysteem. Lange tijd werd de functie van de dikke darm onderschat. Dit laatste deel van de darm zag men vooral als verzameldepot voor de laatste voedsel met als belangrijkste functie het onttrekken van vocht aan het restafval. De dikke darm bevat echter de meeste bacteriën die schreeuwen om vezels. Het is daarom belangrijk veel groenten te eten. 

Evenwicht

Bij het behoud van een gezond microbioom streef je niet naar zoveel mogelijk goede bacteriën maar naar de aanwezigheid van gevarieerde bacteriestammen. Daardoor ontstaat er een gezond evenwicht. Niet maximaal maar optimaal gezond is in het belang van een goed functionerend microbioom dat de spijsvertering ondersteunt, vitamine K maakt, en vetzuren. Bovendien houdt een gezond microbioom een krachtig immuunsysteem in de lucht. Een robuust immuunsysteem leunt achterover als er ‘vrede heerst’, maar is, snel, krachtig en trefzeker wanneer er ‘oorlog dreigt’.

Balansverstoring microbioom

Waardoor kan de balans van het microbioom verstoord raken? 

  • We zijn te schoon: was je handen daarom niet stuk en douche niet elke dag, al helemaal niet met zeep. Dat vinden bacteriën niet fijn.
  • We eten te weinig vezels (lees groenten).
  • We eten te veel koolhydraten, dat voedt eenzijdige bacteriën.
  • We gebruiken antibiotica, dat doodt de slechte, maar ook de gezonde bacteriën.
  • We gebruiken geneesmiddelen (bijvoorbeeld slaappillen, pijnstillers, maagzuurremmers). Deze tasten het microbioom aan.
  • We hebben veel stress, waardoor het immuunsysteem aldoor geprikkeld blijft.

Laaggradige ontstekingen

Microbioom dat zwak is, maakt onze gezondheid kwetsbaar. Schadelijke bacteriën krijgen de overhand, waardoor er laaggradige ontstekingen in de darmwand ontstaan. Dat kan leiden tot lekkages, waardoor de ontstekingen en zelfs feces zich via de bloedbaan verspreiden door het lichaam.

Darm-breinas

Het microbioom in de darmen is betrokken bij de spijsvertering, de afweer en beïnvloedt het brein. Vanwege deze prominente functie worden de darmen wel de tweede hersenen genoemd. Als het niet goed gaat in de darmen, voelen de hersenen zich niet lekker en als je veel stress hebt gaat het fout in de darmen met een grotere kans op ziekten. De darmen communiceren niet alleen via de nervus vagus (tiende hersenzenuw) met de hersenen, maar ook via signaalstoffen die ze uitscheiden, via afbraakproducten van het voedsel dat zij afbreken, via galzuren en via ons eigen immuunsysteem. 

Houd uw microbioom gezond 

Volgens professor dr. Leo Pruimboom zit het geheim van een gezond microbioom in meer diversiteit aan glycanen. Dit zijn gezonde suikers uit planten en dieren die een bijdrage leveren aan een gezonde epitheellaag (slijmlaag) in de darmen. Deze laag vormt op zijn beurt een uitnodiging voor gezonde bacteriën. Pruimbooms’ advies is daarom: “Eet 30 verschillende planten per week en 10 verschillende dieren”. 

Gezonde stoelgang

Wanneer je “de juiste hoeveelheid glycanen eet uit groenten, fruit en dieren, houden vezels water vast en maken ze de stoelgang zwaar waardoor hij zinkt naar de bodem, niet blijft drijven en geen sporen achterlaat”. We noemen dit ook wel compartimentalisatie van de feces. Bij een gezonde stoelgang laat je zo’n 200 gram feces achter in de toiletpot. 

Apenbrood

Veel mensen hebben darmproblemen, vaak in reactie op westerse voeding en te weinig groenten (en fruit) in hun dieet. Een mogelijk medicijn hiervoor is afkomstig van de Apenbroodboom ook wel bekend als Baobab.  De apenbroodboom heeft een dikke stam en komt voor in warme droge gebieden: zes soorten stammen uit Madagaskar, twee soorten uit het vasteland van Afrika en één soort uit Australië. De bomen worden 5 tot 25 meter hoog en de stamomtrek van de Afrikaanse boabab kan variëren van 11 tot 34 meter. Inheemse bevolkingsgroepen verwerken de vruchten, bladeren en bast van de baobab in allerlei traditionele medicijnen. Van de baobabschors kan thee, koffie en limonade worden getrokken en de bladeren zijn eetbaar als een soort spinazie. Baobab is rijk aan vitamines (C, A, B1, B2, B6, D, E), macromineralen, spoorelementen, antioxidanten, enzymen en fytonutriënten. Ze bevatten voornamelijk calcium, kalium, magnesium, ijzer, mangaan, fosfor, zink eiwitten én heel veel voedingsvezels. De vezelrijke glycanen in boabab zijn volgens Pruimboom het antwoord op veel darmproblemen en ondersteunen sporters. Zij helpen de dikke darm bij het verteren van de voeding, het ontwateren van de feces, en het produceren van dichte, vaste ontlasting.  

Microbioom bepaalt de gezondheid

Al bijna 15 jaar inspireer ik cliënten met mijn health concept ERIK and ME: behandeling, training én leefstijladvies ineen. Ik ben een Top C trainersportfysio en PNI-therapeut i.o. en gefocust op gezondheid 5.0.

Nieuwsgierig naar mijn aanpak? Klaar voor een gezonde transformatie? Ervaar dan de impact van behandeling, training én advies ineen. Of investeer vanuit het comfort van je eigen huis samen met mij in jouw gezondheid met mijn leefstijlplan Gezonder ouder worden met Erik!.

Contact mij via dit nummer: 06 38 07 74 16 of gebruik dit formulier